والر، عضو فدرال رزرو، دربارهٔ بازارهای توکنیزه: پول بانک مرکزی باید در شالودهٔ نظام بماند؛ همزیستی استیبلکوین و سپردهٔ توکنیزه
کریستوفر والر، عضو هیئتمدیرهٔ فدرال رزرو، ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ در کنفرانس سالانهٔ کلیرینگ هاوس در نیویورک گفت بازارهای توکنیزه به چند شکل پول توکنیزه، از جمله استیبلکوین، سپردهٔ توکنیزه و صندوق بازار پول توکنیزه، متکی خواهند بود، اما «حضور پول بانک مرکزی در شالودهٔ نظام ضروری است.» او گفت خدمات توکنیزه باید اعتماد جلب کنند و پرسشهای باز پاسخگویی را برشمرد: سوءاستفاده از قراردادهای هوشمند، کلیدهای گمشده، انتقالهای اشتباه و «زنجیرههای زامبی»، با اشاره به رویدادهای اخیر بایننس. او توکنیزهسازی را به عاملهای هوش مصنوعی هم پیوند داد. این دیدگاهها شخصی است و لزوماً دیدگاه هیئتمدیره یا FOMC نیست.

فهرست مطالب
کریستوفر جی. والر (Christopher J. Waller)، عضو هیئتمدیرهٔ فدرال رزرو آمریکا، روز سهشنبه ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ در سخنرانیای در نیویورک توضیح داد که بازارهای توکنیزهشده به نظر او چگونه باید به نظام پرداخت موجود وصل شوند. پاسخ او این است که بخش خصوصی رقابت و نوآوری کند و ریلهای سنتی متکی بر پول بانک مرکزی در پایهٔ نظام باقی بمانند. والر در این سخنرانی با عنوان «ملاحظاتی در نقطهٔ تلاقی پرداختها و بازارهای توکنیزهشده» گفت: «لازم نیست پول بانک مرکزی در هر تراکنش یا روی هر پلتفرمی استفاده شود، اما حضور آن در شالودهٔ نظام ضروری است.»
این سخنرانی در کنفرانس سالانهٔ ۲۰۲۶ کلیرینگ هاوس (The Clearing House) با شعار «پیمودن آیندهٔ بانکداری و پرداختها» ارائه شد. محورهای آن رقابت میان بازیگران تازهوارد و باسابقه، لزوم جلب اعتماد از سوی خدمات توکنیزه، و نحوهٔ تسویهٔ معاملات با استیبلکوینها، سپردههای توکنیزه و دیگر شکلهای پول توکنیزه بود. والر به ریسکهای مشخصی هم اشاره کرد: سوءاستفادهٔ کلاهبرداران از قراردادهای هوشمند، کلیدهای لورفته یا گمشده، انتقالهای اشتباه و داراییهایی که روی «زنجیرههای زامبی» شکستخورده گیر میافتند. او مستقیماً به «رویدادهای اخیر پیرامون بایننس» اشاره کرد.
مانند همهٔ سخنرانیهای اعضای فدرال رزرو، این دیدگاهها شخصی است. پانویس متن رسمی میگوید: «دیدگاههای بیانشده در اینجا متعلق به خود من است و لزوماً دیدگاه همکارانم در هیئتمدیرهٔ فدرال رزرو یا کمیتهٔ بازار آزاد فدرال (FOMC) نیست.» این سخنرانی هیچ قاعده، برنامه یا سیگنال نرخ بهرهٔ جدیدی اعلام نمیکند.
زمانبندی: متن سخنرانی با قید «انتشار هنگام ارائه» برای ساعت ۹:۱۰ صبح به وقت شرق آمریکا (EST) در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۴:۱۰ UTC، ساعت ۱۷:۴۰ به وقت تهران) تنظیم شده بود. فدرال رزرو متن و فایل PDF را همان روز در وبسایت خود منتشر کرد. Investing.com گزارش خود را ساعت ۱۰:۲۵ صبح (منطقهٔ زمانی ذکر نشده) و CoinDesk ساعت ۱۲:۰۰ ظهر به وقت شرق آمریکا منتشر کردند. این مطلب در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ حدود ساعت ۲۰:۴۵ UTC (بامداد ۱۸ نوامبر به وقت تهران) نوشته شده است. همهٔ نقلقولها از متن رسمی ترجمه شدهاند.
منظور والر از توکنیزهسازی، بلاکچین و قرارداد هوشمند
والر سخنرانی را با تعریف اصطلاحات آغاز کرد. او بلاکچین را «صرفاً یک پایگاه داده» توصیف کرد که قواعد مدیریتش میتواند متفاوت باشد: چه کسی نسخهای از آن را نگه دارد، چه کسی آن را بخواند، چه کسی آن را تغییر دهد و چگونه بهروز شود. به گفتهٔ او افزودن بلوکها «بسیار شبیه افزودن یک برگهٔ دادهٔ جدید به یک فایل اکسل موجود» است.
برای توکنیزهسازی از تمثیل کازینو استفاده کرد. پشت میزهای کازینو نمیتوان با پول نقد بازی کرد، اما میتوان ژتون خرید که «نسخهٔ توکنیزهٔ پول نقد فیزیکی» است. به بیان رسمیتر، توکنیزهسازی «فرایند تغییر ویژگیهای یک شکل از دارایی است تا بتوان آن را روی پلتفرمی متفاوت از پلتفرم فعلیاش منتقل و استفاده کرد.» قرارداد هوشمند هم «قطعهکدی» است که با برقراری شرایط معین اجرا میشود و معاملات را «قابل برنامهریزی» میکند.
سپس به نکتهای رسید که برای پرداختها از همه مهمتر است. هر معامله روی بلاکچین دو طرف دارد: داراییای که خریده میشود، مثلاً یک سهم توکنیزه، و «یک ابزار پرداخت توکنیزه که برای تسویهٔ معامله به کار میرود.» او دو نمونهٔ امروزی آورد. استیبلکوینها «کمکم در پشت صحنه برای تسویهٔ تعهدات میان شرکتکنندگان شبکههای کارت به کار میروند.» و کلیرینگ هاوس، میزبان کنفرانس، «یکی از چند گروهی است که شبکهای برای پایاپای و تسویهٔ سپردههای توکنیزه میسازند.» او سپردههای توکنیزه را «تبدیل دیجیتال ارقام حساب جاری شما» توصیف کرد.
رقابت: مدلهای متعدد، نه یک برنده
والر گفت «همگرایی میان فناوریهای بلاکچین و بازارهای تثبیتشده آشکارا در جریان است.» چند سال پیش بلاکچینها بیشتر برای معاملهٔ کریپتو استفاده میشدند. اکنون «همه نوع دارایی، از سهام تا اوراق قرضه و کالاها، در حال توکنیزه شدن است» و ارائهدهندگان باسابقهٔ پرداخت، بانکها و زیرساختهای بازار از این فناوری استفاده میکنند.
والر که خود را «معتقد راسخ به بازار آزاد» خواند، گفت بلاکچینهای باز که «۲۴ ساعته و ۳۶۵ روز سال» کار میکنند، «الگوی تازهای برای رقابت با ریلهای پرداخت سنتی» ارائه میدهند. کد قراردادهای هوشمند اغلب متنباز است. او گفت: «من یا شما میتوانیم همین امروز یک قرارداد هوشمند کدنویسی و راهاندازی کنیم.» تازهواردها با فناوری آشنا هستند. شرکتهای باسابقه روابط با مشتریان، اثرات شبکهای و «قدرت اعتماد بازار» را در اختیار دارند.
او سه شیوهٔ واکنش شرکتهای باسابقه را برشمرد. برخی بلاکچین اختصاصی میسازند که کنترل نهایی دفتر کل در دست خودشان است. برخی منابع خود را در زنجیرههای متعلق به کنسرسیوم روی هم میگذارند. برخی دیگر با شرکتهای نوپای بلاکچینی شریک میشوند. او پرسید آیا لازم است بازار «حول یک مدل یکپارچه شود» و پاسخ داد: «به نظرم محتملتر است که چند راهحل مختلف برای پشتیبانی از مشتریان و کاربردهای متفاوت پدید آید.» به گفتهٔ او این پرسش دشوارتری را پیش میکشد: «به کدامیک از آنها میتوان اعتماد کرد؟»
«ضرورت اعتماد» و ریسکهایی که والر برشمرد
محور اصلی سخنرانی چیزی است که والر آن را «ضرورت اعتماد» نامید. به گفتهٔ او خدمات توکنیزهٔ جدید به «چیزی بیش از توانایی فنی صرف» نیاز دارند. آنها باید با عملکرد قابلاتکا و حاکمیت شفاف اعتماد را به دست آورند. «به دست آوردنش سخت و از دست دادنش آسان است. در پرداختها اعتماد نه با ماه و فصل، بلکه با سالها و حتی دههها سنجیده میشود.»
او سپس پرسشهایی باز دربارهٔ پاسخگویی مطرح کرد که برای کاربران کریپتو آشناست:
«وقتی کلاهبرداران از اجرای خودکار قراردادهای هوشمند سوءاستفاده میکنند، مسئولیت با کیست؟»
«گردانندگان سامانههای جدید چگونه مسئولیت کلیدهای لورفته یا گمشده، انتقالهای اشتباه و خطاهای قیمتگذاری را بر عهده خواهند گرفت؟»
«چه بر سر داراییهایی میآید که روی بلاکچینهای شکستخورده، یعنی "زنجیرههای زامبی" اجتنابناپذیر، گیر افتادهاند؟» پانویس سخنرانی زنجیرههای زامبی را بلاکچینهایی با فعالیت توسعهدهنده و استفادهٔ روزانهٔ بسیار پایین توصیف میکند.
والر گفت: «رویدادهای اخیر پیرامون بایننس برخی از مشکلاتی را که ممکن است از بلاکچینهای قابل برنامهریزی ناشی شود، برجسته کرده است.» پانویس او به گزارش والاستریت ژورنال در ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ با عنوان «بایننس پس از هدف قرار گرفتن در بزرگترین سرقت سایبری تاریخ، تراکنشها را متوقف کرد» ارجاع میدهد. مایتریدربات پیامدهای این ماجرا را پوشش داده است، از جمله ادعای بایننس دربارهٔ جبران کامل ۶٫۳۴ میلیارد دلار زیان هک.
والر استدلال کرد که حل این مسائل «صرفاً یافتن راهحل درست برای مسائل کاملاً فنی نیست.» حاکمیت شفاف، چارچوبهای حقوقی محکم و دادهها و استانداردهای مشترک «به همان اندازه، اگر نه بیشتر، مهماند.» داراییهای توکنیزهای که میان شبکهها جابهجا میشوند باید «هویت حقوقی، حقوق مالکیت، شرایط اقتصادی، تعهدات انطباق، نحوهٔ رسیدگی به رویدادهای شرکتی و دسترسی به نقدینگی» خود را حفظ کنند. رفتار حقوقی روشن با «مطالبات توکنیزه، سوابق تسویه، امانتداری، ورشکستگی و گرهگشایی برای پذیرش نهادی گسترده حیاتی خواهد بود.»
او همچنین گفت طراحی باید با میزان اهمیت تناسب داشته باشد. «تراکنشهای مالی با اهمیت سیستمی ممکن است محافظهکارانهترین طراحیها را بطلبند» که «ممکن است بخشی از خلاقیت توسعهدهندگانِ موجود در شبکههای کاملاً بدونمجوز و باز را با حریم خصوصی و کنترل بیشتر معاوضه کنند.»
استیبلکوینها، سپردههای توکنیزه و نحوهٔ تسویهٔ معاملات توکنیزه
بخش سوم سخنرانی به پرداختها درون بازارهای توکنیزه پرداخت. والر پرسید: «آیا پول توکنیزه بهطور کارآمد و به ارزش اسمی پذیرفته و پایاپای خواهد شد؟» او مثالی از انتظارات امروز بازار زد. سرمایهگذاری روز شنبه، که بسیاری از سامانههای سنتی تعطیلاند، یک سهم توکنیزه میخرد. با پول توکنیزه، «پرداخت و سهم میتوانند طوری برنامهریزی شوند که همزمان دستبهدست شوند» و این تأخیر و این ریسک را که یک طرف تحویل دهد و طرف دیگر نه، کاهش میدهد.
به گفتهٔ او بخش خصوصی در حال ساختن «یک اکوسیستم چندابزاری از پول توکنیزه» است: استیبلکوینها، سپردههای توکنیزه، صندوقهای بازار پول توکنیزه و دیگر داراییهای تسویه. استیبلکوینها و سپردههای توکنیزه «هر دو تسویهٔ قابل برنامهریزی را ممکن میکنند، اما در مدل ناشر، رفتار مقرراتی، اتصال به سامانههای سنتی و گسترهٔ اکوسیستم با هم تفاوت دارند.» برخی ممکن است برای پرداختهای تجاری بینالمللی مناسب باشند و برخی برای معاملات پرارزش اوراق بهادار توکنیزه. خزانهداران شرکتها، بانکها و مدیران دارایی ممکن است همزمان از چند ابزار استفاده کنند، «همانطور که امروز از چند ریل استفاده میکنند.»
سخنرانی نامی از قانون GENIUS نمیبرد. برای روشن شدن زمینه: این قانون که در ژوئیهٔ ۲۰۲۵ امضا شد، چارچوب فدرال آمریکا برای استیبلکوینهای پرداخت را ایجاد کرد و بخشی از تفاوت «رفتار مقرراتی» که والر توصیف میکند به همین برمیگردد. سپردههای توکنیزه همچنان بدهی بانک و تابع قواعد موجود بانکیاند. پروژههای سپردهٔ توکنیزه به رهبری بانکها هم بهموازات پیش میروند، برای نمونه همکاری DBS و Kinexys جیپیمورگان برای انتقال ۲۴ ساعتهٔ سپردههای توکنیزه.
والر همچنین این تصور را رد کرد که تسویهٔ «اتمی»، یعنی تراکنش چندمرحلهای که یا یکجا و کامل انجام میشود یا اصلاً انجام نمیشود، تنها مدل باشد. به گفتهٔ او فعالان بازار «نسبت به اینکه آن را تنها مدل تسویه بدانیم هشدار دادند.» تسویهٔ خالص و دستهای «زمانی که صرفهجویی در نقدینگی اولویت دارد، مانند فعالیت پرحجم بازار سرمایه، همچنان مفید خواهد بود.»
جایگاه فدرال رزرو: ریلهای سنتی بهعنوان «ستون فقرات»
والر گفت: «ریلهای سنتی، مانند ریلهای پرداختهای کلان و اخیراً پرداختهای فوری، از اعتماد پشتیبانی میکنند، زیرا در رویدادهای بازار تابآوری خود را ثابت کردهاند و بسیاری از آنها از طریق پیوند با پول بانک مرکزی به امنترین شکلهای دلار دسترسی میدهند. این امر آنها را به ستون فقراتی قابلاتکا برای تسویهٔ نهایی وجوه تبدیل میکند که خدمات نوآورانه، از جمله بازارهای توکنیزه، میتوانند بر آن توسعه یابند.» او یادآوری کرد که این اتفاق همین حالا هم میافتد: ریلهای سنتی «برای ورود و خروج استیبلکوینها و تسویهٔ تراکنشهای سپردهٔ توکنیزه» به کار میروند.
والر نام خدمات مشخصی از فدرال رزرو را نبرد. سامانههای پرداخت کلان و فوری خود فدرال رزرو Fedwire Funds Service و FedNow هستند. کلیرینگ هاوس هم سامانههای خصوصی در همین دستهها را اداره میکند. والر به گزارشی از کمیتهٔ پرداختها و زیرساختهای بازار (CPMI) اشاره کرد که «ماه گذشته» منتشر شده و دربارهٔ نقش پول بانک مرکزی به نتیجهای مشابه رسیده است.
دربارهٔ نقش فدرال رزرو، او چارچوب سخنرانی ۲۰۲۴ خود در همین کنفرانس را تکرار کرد. فدرال رزرو زیرساخت اصلی پرداخت و تسویه را فراهم میکند، ریسکهای ثبات مالی را پایش میکند و بهطور منظم با صنعت در ارتباط است. او از میزگرد نوآوری در پرداختها یاد کرد که ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶ در فدرال رزرو با حضور شرکتکنندگانی «از سراسر مالیهٔ سنتی و غیرمتمرکز» برگزار کرده بود. و افزود: «جایی که نیروهای بازار بهتنهایی نمیتوانند یک چالش کلیدی را حل کنند و در چارچوب مأموریت ما قرار میگیرد، فدرال رزرو میتواند نقش پیونددهنده و گردآورنده را ایفا کند.»
این موضوع برای شرکتهای کریپتویی که خواهان دسترسی مستقیم به خدمات فدرال رزرو هستند اهمیت دارد؛ مسئلهای که اخیراً با رد رسیدگی دیوان عالی آمریکا به پروندهٔ حساب اصلی (master account) کاستودیا بنک دوباره پررنگ شد. CoinDesk یادآوری کرد که والر پیشتر از حسابهای اصلی محدود یا «لاغر» (skinny) برای شرکتهایی که به دسترسی کامل نیاز ندارند حمایت کرده است. او در این سخنرانی به حسابهای اصلی نپرداخت.
عاملهای هوش مصنوعی و مرحلهٔ بعد
والر در نگاه به آینده، دورهٔ کنونی را با روزهای آغازین سامانههای پایاپای قرن نوزدهم و بیستم مقایسه کرد: «از پایاپای پرداختها با دستههای کاغذی گواهیها و سیمهای تلگراف راه درازی آمدهایم.» او توکنیزهسازی را به هوش مصنوعی هم پیوند داد؛ موضوعی که در سخنرانی سپتامبر ۲۰۲۶ خود با عنوان «پرداختها در عصر عاملهای هوش مصنوعی» به آن پرداخته بود. او گفت: «اگرچه تجارت عاملمحور هنوز در مراحل اولیه است، توکنیزهسازی و هوش مصنوعی میتوانند کاتالیزور یکدیگر باشند. هر دو پیشرفت همچنین با پرسشهای مشابهی دربارهٔ اعتماد، استانداردها و استفاده از شبکههای باز یا بسته دستوپنجه نرم میکنند.»
CoinDesk گزارش داد که مایکل بار (Michael Barr)، عضو دیگر هیئتمدیره، این هفته گفته است عاملهای هوش مصنوعی ممکن است هجوم پرسرعت به بانکها را رقم بزنند. این نشان میدهد اعضای هیئتمدیره در این موضوع همصدا نیستند.
معنای این سخنرانی برای کاربران و بازار کریپتو
این سخنرانی مقررات را تغییر نمیدهد و بیانیهٔ سیاست پولی اثرگذار بر بازار هم نیست. ارزش آن در نشان دادن نگاه یکی از اعضای بانفوذ فدرال رزرو به این صنعت است. سه نکته برای خوانندگان کریپتو برجسته است:
استیبلکوین یکی از چند گزینه است. والر استیبلکوینها را در رقابت و همزیستی با سپردههای توکنیزه و صندوقهای بازار پول توکنیزه میبیند، نه جایگزین پول بانکی.
پاسخگویی معیار است. کلیدهای گمشده، سوءاستفاده از قراردادهای هوشمند، انتقالهای اشتباه و زنجیرههای مرده ریسکهاییاند که به گفتهٔ او پیش از گسترش پذیرش نهادی باید پاسخ روشن داشته باشند. پلتفرمهایی که بتوانند نشان دهند هنگام بروز مشکل چه کسی مسئول است، احتمالاً اعتماد بیشتری جلب میکنند.
تسویه همچنان از مسیر پول بانک مرکزی میگذرد. ورود و خروج استیبلکوینها امروز به ریلهای سنتی وابسته است و والر انتظار دارد این پیوند محوری بماند.
آنچه باید در ادامه دنبال کرد
هر اقدام بعدی فدرال رزرو دربارهٔ اتصال میان سامانهها و اینکه شرکتکنندگان چگونه «میتوانند بهشکلی انعطافپذیر و ایمن میان شکلهای مختلف پول جابهجا شوند»؛ پرسشی که والر آن را مهم خواند.
پیشرفت شبکهٔ سپردهٔ توکنیزهٔ کلیرینگ هاوس و دیگر پروژههای به رهبری بانکها.
کار مقرراتی روی اوراق بهادار توکنیزه، از جمله بحث SEC دربارهٔ سهام توکنیزه که در گزارش ما دربارهٔ هشدار سناتورها دربارهٔ شکافهای KYC پوشش داده شد.
سخنرانیهای بعدی والر و دیگر اعضای هیئتمدیره دربارهٔ عاملهای هوش مصنوعی در پرداختها، که دیدگاهها دربارهٔ آن متفاوت است.
پرسشهای متداول
آیا فدرال رزرو سیاست جدیدی دربارهٔ استیبلکوین یا توکنیزهسازی اعلام کرد؟
خیر. این سخنرانی یکی از اعضای هیئتمدیره بود. متن آن تصریح میکند که دیدگاهها متعلق به خود والر است و لزوماً دیدگاه هیئتمدیره یا FOMC نیست.
آیا والر از استیبلکوینها حمایت میکند؟
او استیبلکوینها را یکی از چند شکل پول توکنیزه با «مزایا و بدهبستانهای متمایز» در کنار سپردههای توکنیزه و صندوقهای بازار پول توکنیزه توصیف میکند و انتظار دارد چند راهحل در کنار هم وجود داشته باشند.
«زنجیرههای زامبی» چیست؟
طبق پانویس سخنرانی، بلاکچینهایی با فعالیت توسعهدهنده و استفادهٔ روزانهٔ بسیار پایین. والر پرسید چه بر سر داراییهایی میآید که روی چنین زنجیرههای شکستخوردهای گیر افتادهاند.
متن کامل سخنرانی را کجا میتوان خواند؟
در وبسایت فدرال رزرو، بهصورت HTML یا PDF (به زبان انگلیسی).
منابع و مطالعه بیشتر
- هیئت‌مدیرهٔ ÙØ¯Ø±Ø§Ù„ رزرو: سخنرانی Ú©Ø±ÛŒØ³ØªÙˆÙØ± والر، Â«Ù…Ù„Ø§ØØ¸Ø§ØªÛŒ در نقطهٔ تلاقی پرداخت‌ها Ùˆ بازارهای توکنیزه‌شده» (Û±Û· نوامبر Û²Û°Û²Û¶ØŒ انتشار هنگام ارائه ساعت Û¹:Û±Û° ØµØ¨Ø Ø¨Ù‡ وقت شرق آمریکا)
- هیئت‌مدیرهٔ ÙØ¯Ø±Ø§Ù„ رزرو: متن کامل سخنرانی والر به‌صورت PDF (Û±Û· نوامبر Û²Û°Û²Û¶)
- CoinDesk: والر، عضو ÙØ¯Ø±Ø§Ù„ رزرو، خواهان ØÙظ بانک مرکزی در مرکز توکنیزه‌سازی است (Û±Û· نوامبر Û²Û°Û²Û¶ØŒ Û±Û²:Û°Û° ظهر به وقت شرق آمریکا)
- Investing.com: ØÙ…ایت والر از نوآوری مسئولانه در پرداخت‌ها هم‌زمان با گسترش توکنیزه‌سازی (Û±Û· نوامبر Û²Û°Û²Û¶ØŒ Û±Û°:Û²Ûµ صبØ)
- هیئت‌مدیرهٔ ÙØ¯Ø±Ø§Ù„ رزرو: والر، «بخش خصوصی Ùˆ ÙØ¯Ø±Ø§Ù„ رزرو Ú†Ù‡ نقشی باید در پرداخت‌ها داشته باشند؟»، Ú©Ù†ÙØ±Ø§Ù†Ø³ سالانهٔ کلیرینگ هاوس (Û±Û² نوامبر Û²Û°Û²Û´)
- هیئت‌مدیرهٔ ÙØ¯Ø±Ø§Ù„ رزرو: خلاصهٔ میزگرد نوآوری در پرداخت‌ها (Û±Û¸ سپتامبر Û²Û°Û²Û¶)
- هیئت‌مدیرهٔ ÙØ¯Ø±Ø§Ù„ رزرو: والر، «پرداخت‌ها در عصر عامل‌های هوش مصنوعی»، Sibos 2026ØŒ میامی (Û²Û¹ سپتامبر Û²Û°Û²Û¶)
- BIS CPMI: نقش بانک‌های مرکزی Ùˆ پول بانک مرکزی در نظام پرداخت در ØØ§Ù„ تØÙˆÙ„ (اکتبر Û²Û°Û²Û¶ØŒ پانویس Û¹ سخنرانی)
- BIS CPMI: توکنیزه‌سازی در بستر پول و دیگر دارایی‌ها (اکتبر ۲۰۲۴، پانویس ۴ سخنرانی)
سیگنالها و نتایج ثبتشده را ببینید
سیگنالهای ثبتشده و عملکرد آنها را مرور کنید، یا برای دنبالکردنشان حساب رایگان بسازید.





